U bent hier

Empowerment door taal?

Empowerment door taal? Ervaringen van vrouwen met lessen Nederlands en het NT2-aanbod.

(Het volledige dossier kan gedownload worden via de link onderaan.)

Vrouwen met migratieachtergrond en ‘het Nederlands’

In de gesprekken en ontmoetingen die ella | kenniscentrum voor gender en etniciteit had met vrouwelijke nieuwkomers en gevestigde migranten, komt het thema taal of de kennis van Ne­derlands vaak aan bod: ‘Het Nederlands’ vormt niet zelden een bekommernis bij (vrouwelijke) nieuwkomers. Velen volgen NT2-lessen (NT2 staat voor ‘Nederlands voor anderstaligen’ of ‘Nederlands als tweede taal’) of hebben hun NT2-cursus afgerond en zijn op zoek naar (vrijwilligers)werk, een geschikte opleiding of andere activiteiten buitenshuis die zij zinvol vin­den. Over hun ervaringen met NT2-lessen en de daarop volgende trajecten naar werk, opleiding, hulp etc. is weinig geweten. Daarom heeft ella een verkennend kwalitatief onderzoeksproject opgezet. Zo krijgen vrouwelijke (ex-)cursisten een stem en kunnen we meer inzicht verwerven in hun ervaringen met NT2 en hun daarop volgende trajecten.

Dit verkennend onderzoek levert een evaluatie van het NT2-beleid op vanuit het perspectief van de (ex-)cursisten, aangevuld met eigen veld- en studiewerk. De data kunnen een toegevoegde waarde bieden om de kwaliteit van het NT2-aanbod te verhogen. Daarom geven we ook een overzicht van een aantal aanbevelingen voor het NT2-beleid, en bij uitbreiding het integratie- en inburgeringsbeleid. Ook het brede NT2-veld met inbegrip van het middenveld dat werkt met personen die NT2 volgen of gevolgd hebben, kan deze informatie nieuwe inzichten bieden voor hun werkmethodes.

 

Dit dossier sluit naadloos aan bij de missie van ella. Vrouwen met een migratieachtergrond heb­ben vaker te maken met meervoudige vormen van achterstelling. Ze hebben immers niet alleen te maken met stereotiepe genderpatronen maar kampen ook met andere vormen van uitsluiting op het vlak van afkomst, religie, taal, klasse etc. Deze vormen van uitsluiting haken op elkaar in en versterken elkaar waardoor bepaalde groepen vrouwen steeds meer in een precaire positie leven. We hanteren dan ook een kruispuntperspectief op het thema NT2 door die verschillende vormen van achterstelling te verbinden met elkaar en zichtbaar(der) te maken.

Vanuit intersectioneel perspectief (of kruispuntperspectief) is de aandacht voor het thema taal, altijd in relatie tot andere identiteitsassen of ordeningsprincipes, zeker nodig omdat dit thema te weinig aan bod komt in debatten rond (de uitsluiting van) vrouwen met een migratieach­tergrond.9 In de voorbereidende gesprekken met de NT2-aanbodzijde gaven verschillende be­leidsmedewerkers, lesgevers en vrijwilligers aan dat het grondig bevragen van de (ex-)cursisten zeker aanbevolen is omdat die informatie vaak ontbreekt. Daarom werd ook in dit ella-dossier vertrokken van onderuit, bij de ‘gebruikers’ van het NT2-aanbod en dit op een kwalitatieve wijze (cfr. Methodologie).

 

Wat kan je lezen in dit dossier?

Het dossier bestaat uit 6 luiken die voorafgegaan worden door achtergrondinformatie over het opzet van het verkennend onderzoek. Na de omschrijving van de methodologie en dataverza­meling geven we een (summier) overzicht van het NT2-aanbod voor volwassenen. Nadien staan we stil bij het rapport (van 2016) over NT2 van de onderwijsinspectie. Vervolgens gaan we over naar (1) de ervaringen van vrouwen met de lessen NT2, gevolgd door hun (2) ervaringen met het leren en (3) het oefenen en leren van Nederlands buiten de lessen NT2. Een vijfde reeks bevindingen gaan over de (4) ervaringen van vrouwen met de overgang van NT2 naar trajecten naar betaald werk, opleidingen etc. Daarna geven we (5) enkele belangrijke bevindingen mee met betrekking tot het NT2-beleid. We eindigen met enkele (6) conclusies en aanbevelingen.

 

Save the date

Op 26 oktober 2017 organiseert ella vzw een rondetafel over het vraagstuk ‘Empowerment door taal? in Amazone in Brussel’ Meer info volgt later.